Gorilla Tracking!

Been there, done that!

Guys, what the experience! When they were telling us “once in a lifetime experience” we were considering… mostly our budget.
Once in a lifetime, you can empty your wallet (with all attached bank accounts) and convince yourself, that it’s “a good idea”. Once in a lifetime, you can pay -for few hour hike- 900 USD and climb every hill with banana-smile on the face.
You know what?


I envy anyone who can afford it more than “once in a lifetime”.
Now we know that it’s unique because there are only 880 mountains gorillas in the world, spread between 3 countries and 2 National Parks. Sharing an hour of my life with Mugiza family – 0,0136363636 of the population, (12 if you’re wondering how big was the group) was possibly the most fulfilling hour of my life. The whole -5 hours hike was great!


Bwindi Impenetrable NP earned its name as a truly impenetrable forest. Most of that time we weren’t even on a “path”, coz you cannot count wandering through thick, waist-high bushes (cutting the way through the branches with machete), feeling a bit like Indiana Jones -sweaty from a long hour of hiking the mountains, wet from the everlasting rain- as a “normal mountain trail”.
I don’t think we can call venture we spent so much money on “budget”, but as always, we’ve done everything to keep it possibly low, and now we can share this small guide with you.
About what to expect, where to look for gorilla permits, how to get them and where to go – Rwanda, Uganda or DRC?


First, we need to talk about things we haven’t figured out on our own (mental acumen failed):

Mountain Gorillas, as the name suggests, are wild animals living in a deep mountain forest and they don’t care about human-trails, so “tracking them” means walking in the challenging conditions, where proper trekking shoes, insect repellent, raincoat, and WATER are a must-have! Without them you’re like me in my not-even-close-to trekking vans, sliding down every slope. Same if you’re an avid observer of wildlife… in TV, snacking every 2 minutes. If so, you’ll end up like that 60+ lady, who was tracking gorillas same day as we did, but never made it, came back on a stretcher.
No shame in that, it’s not an easy trek, you’re at the altitude above 2500 m and the fact that you paid a shitload of money won’t make it easier.


Tripod is useless, gorillas are afraid of sticks and they can charge on you if they’ll get scared. I’m quite happy that one of very knowledgeable trackers, told me that. It would be just nice if they would’ve done it before I carried that “stick” for 3 hours, completely unnecessary…well, at least I and Radek have got a photo together.


Tracking is possible only with habituated groups, which are undergoing 2 years socialization process, with small groups of people, after which they’re treating visitors as a natural part of the ecosystem. This allows us to observe them, and them to not freak out (or the other way around?). Wild (I know because one of them rushed at me) but safe (tracker saved me, so no jokes about blondes in a jungle).


In the occurrence of an accident, you can hire a helicopter for 300 USD – moral of that story? Don’t break a leg!

If you won’t find gorillas in 6 hours, Bwindi in Uganda is refunding 50% of your permit (that expensive piece of paper which allows you into rainforest). Good, you’re getting only half-broke, be positive!


Where to go gorilla trekking?

Democratic Republic of Congo – Virunga NP (7800 km2)
400 USD (but our friend has done it for 200 USD!)

Virunga’s got 7 habituated families and 4 silverbacks.
They’re keen to lower the price of gorilla tracking as a part of bringing tourism back to the country. We would probably do it there, but DRC is not part of East African Visa pact and the cost of border crossing was similar to that of gorilla tracking. Next time DRC, we still need to do west coast, just wait for us.


Rwanda – Volcanoes NP (160 km2)
1500 USD (30% off if you’re tracking for at least 3 days from November to May)

Volcanoes NP is a place to go, if not for a gorilla trekking, just for the hiking. Horribly expensive, but beautiful, or at least we heard so. Home for 5 volcanoes and 10 habituated gorilla groups. When we’ll be filthy rich, we’ll trek over there, but as a “budget people” that one was never an option for us. Still on a bucket list, with Ngorongoro and Serengeti.


Uganda – Mgahinga NP (33,7 km2), Bwindi NP (321 km2)
600 USD (450 USD in low season: November, April – May)

Uganda, even though still expensive AF, was our cheapest option– proud holders of East Africa Visa, traveling Uganda for whole November.
Mgahinga NP was the place we chose, beautiful Ugandan part of Volcanoes and Virunga NP. Unfortunately, as the only habituated family in the park is migrating between Rwanda and Uganda, and like typical illegal immigrants, without consulting its voyages (how rude!), crossed to Rwanda at the time. We couldn’t track over there. Typical, even when we have a plan something will go wrong. Bwindi with 15 habituated families was a safe bet and we’re not regretting a thing.


How to obtain gorilla permits?

All those prices listed above are for gorilla permits. To track gorillas, no matter where, you need to get it. This very expensive, piece of paper is the entrance fee to the NP and salary for the army of gorilla trackers, guards and all the people who’re cutting the shrubberies for you or pushing your bottom up the hill.


I don’t know the rules in Rwanda and DRC, but in Uganda, the whole process is a pain in the arse and I suspect a conspiracy of NP and travel agencies. Bwindi, for example, is directing tourist straight into the jaws of the travel agent who’ll skin you off very quickly. You can obtain permits through one of many travel agencies, even if you’re on the other side of the world, but they’ll all take “tiny” provision (what is 100USD if you just spent 600?!). Fortunately, after looking into the abysses of The Mighty Internet I found UWA – Uganda Wildlife Authority which is responsible for all the permits. There is a catch though – you need to take the effort and do it personally at the office in Kisoro or Kampala.


Technically speaking you should obtain permits at least 2 weeks before trekking, but we’re horrible with all the technicalities. I tried to call and email UWA unsuccessfully (because, Africa!), we went there and big surprise! Everybody is super helpful and willing to look for the best solution for you. We’ve had got our permits, 2 days before tracking (28-11, tracking 30-11) in Kampala office, last day of November – last day to save 300USD. Luckily, because otherwise, we wouldn’t afford it!
More so, they haven’t treated us like idiots-from-public-transport but find a tracking point possible to reach without own car – Ruhija.


So, what if you’re not that lucky?

Someone offered us illegal gorilla tracking, but to be honest I don’t know if it’s a good idea (and if we say that, it must be a horrible idea indeed). First of all, trackers are with habituated groups from 7am to 5pm, which is leaving illegal trackers with those truly wild gorilla families, and I have some doubts about the safety side of that type of “fun” (remember, habituated gorilla charged at me and I don’t want to think what the absolutely wild one would’ve done). Secondly, I wouldn’t trust a stranger offering a lollypop, not to mention hiking together through deep mountain rainforest. We’re not even starting the conversation about cargo-pants, hiding mostly in DRC rainforest, and I’m not wishing anybody to meet them.


I’m just leaving it all here, food for thought let’s call it. We’ve done it legally, remembering that even though gorilla permits are expensive (so what? We can eat less till the end of that trip…), the money is supporting good cause – gorilla conservation program. Is the money used as it should be? I hope so, and the statistic is my prove – in the past 11 years, gorilla conservation program, induced the increase of the population from 700 to 880 individuals. Good job conservation people!


Dian Fossey Trail and Crater Lake Hike in Rwanda are a legal and cheaper option. Price for each of them is 75USD and although you’re just trekking, there is a huge chance that you’ll spot gorillas. Of course, it’s not the same as walking behind them for an hour, but if we wouldn’t get our permits, it would be our go-to. If you won’t see gorillas, you’re left in one of the first UNESCO protected parks and you can still see an incredible amount of wildlife among which are Mountain Elephants, Baboons, and Colobus Monkeys. Not a bad deal for 75 bucks.


What to expect?
No matter how fit you are, gorillas are most likely fitter – you’ll sweat, and you’ll have the pulse of a lab rat, but it’s absolutely worth it. After hiking for 1-2 hours, depending on where the family you’re tracking slept the night before, and how fast they moved, you’ll have exactly 1 hour with them. One hour of comparing your boyfriend’s behavior to gorilla ones, one hour of questioning “if I would grow my leg hair, would it look similar?”, one hour of looking in their incredibly wise eyes, trying to guess what story and what thought are hidden behind. Then, hiking for 1-2 hours again, essential workout, otherwise I would be too happy for others to bear me.


Would we do that again?

That was something! Excitement of hiking through this really wild and rugged terrain, “pleasure” of sitting with someone who farts louder than Radosław (silverback… of course!) and this incredible feeling of “I really did it!”, are those priceless treasures I would spend my (and Radek’s) every penny on.


About those pennies…I need to mention that without the financial support of our families we wouldn’t be able to afford it. Thank you for pre – Christmas, Hanukkah, Rosh Hashanah, New Year, Eid al Fitr, Sangha, Birthdays and all the other celebration days you would use to justify this big present you gave us. I wish we could’ve experience it together, thank you!


Poszliśmy do dżungli, zobaczyliśmy goryle. Marzenie spełnione!

Ludzie, jakie to super doświadczenie! Jak nam mówiono „niepowtarzalne” to myśleliśmy raczej o naszym…budżecie.
Niepowtarzalna okazja, żeby wypatroszyć portfel i wszystkie konta, a na końcu wmówić sobie, że to „dobra decyzja”. Niepowtarzalna szansa, żeby za trzy koła przejść się po górach z bananem na twarzy. I wiecie co?
Zazdroszczę każdemu kto może sobie na to pozwolić częściej niż raz w życiu. Teraz już wiemy, że „niepowtarzalne” jest dlatego, że Górskich Goryli zostało na świecie 880, rozsianych po malutkim terenie w 3 krajach, w 2 parkach narodowych (Wirunga, Wulkany i Mgahinga to jeden wielki park narodowy, Bwindi jest drugim). Nie do powtórzenia jest godzina, którą spędziliśmy z rodziną Mugiza. W towarzystwie 0,0136363636 populacji (12 ich było w grupie).
No i cała 5 godzinna wędrówka po tych zalesionych górach była niesamowita! Nieprzenikniony Las Bwindi zapracował na swoją długą nazwę, bo przezeń przeniknąć nawet z maczetą nie było łatwo. Większość „szlaku” w istocie niewiele ze szlakiem miała wspólnego, chyba że któreś z Was dla sportu lata sobie po pas w górskich chaszczach. My drogę wycinaliśmy maczetami, każdy z nas jak Indiana Jones – śmierdzący potem wielogodzinnej wspinaczki i ociekający wodą, bo takie są uroki lasów deszczowych (o pożary nie ma co się martwić).

Nie mamy raczej prawa nazwać tej wyprawy za 3200 zł „budżetową”, ale niezmiennie staraliśmy się ograniczać nasze wydatki, tak żeby teraz podzielić się z Wami tym skromnym przewodnikiem. O tym czego się spodziewać, gdzie szukać pozwoleń na goryle, gdzie jechać – Rwanda, Uganda, DRC?

Na początek parę rzeczy, na które sami nie wpadliśmy (bystrość umysłu w podróży niezbędna):

Goryle Górskie jak sama nazwa wskazuje zamieszkujące górskie lasy deszczowe, mają „gdzieś” turystyczne szlaki i żeby je znaleźć trzeba iść przez parę godzin w konkretnych -jakby to ujęli poznaniacy- chęchach. Tutaj treki, spray na insekty, kurtka przeciwdeszczowa i woda są absolutnie niezbędne! Bez nich, kończysz jak ja, w moich -raczej nie trekkingowych- vansach, zjeżdżając na czterech łapach w dół każdego zbocza. Podobnie rzecz się ma, jeśli na co dzień jesteś dumnym obserwatorem dzikich zwierząt…w TV, zajadając się chipsami. Skończysz jak ta pani 60+, co to szukała goryli tego samego dnia co my, nie znalazła, wróciła na noszach.
Bo to nie są byle jakie góry, nie na wysokości 2500 m. I nie ważne, za ile, pieniądze nie zastąpią dobrej kondycji i na pewno nie jest to wyprawa dla każdego.

Statyw lepiej zostawić w domu, goryle boją się ludzi z kijkami, spłoszone mogą zaatakować. Cieszę się, że jeden z doświadczonych przewodników mi o tym powiedział, ale mógłby to zrobić zanim przeszłam ze statywem 3 godziny…no przynajmniej mamy z Radkiem zdjęcie.

Rodziny, które się „śledzi” przechodzą dwuletni proces socjalizacji z małymi, 8 osobowymi, grupami ludzi, po którym traktują odwiedzających jak naturalną część ekosystemu. Dzięki temu my możemy je zobaczyć, a one nie panikują (albo na odwrót?). Wciąż mówimy o dzikich zwierzętach – wiem, bo jeden postanowił na mnie ruszyć (byłby dobry kawał o blondynce), tak jest po prostu bezpieczniej – przewodnik mnie obronił.

W razie jakiegoś wypadku, z lasu zawsze może nas ściągnąć helikopter, taka wyprawa to bagatela 1000 zł, z czego morał jest bardzo krótki – nie łam się w dżungli!

Jakby „śledzenie” goryli w Ugandyjskim Bwindi, zakończyło się niepowodzeniem – nie znajdzie się ich w ciągu 6 godzin- można liczyć na zwrot 50% kosztów. Czyli bankrutuje się tylko w połowie, zawsze coś.

Gdzie można wyśledzić goryle?

Demokratyczna Republika Konga – PN. Wirunga (7800 km2)
1450 zł (ale naszej znajomej udało się za 720 zł!)

W Wirundze jest 7 zsocjalizowanych rodzin i 4 samotne samce.
DRC w ramach programu zachęcającego turystów do przyjazdu często organizuje przeceny i gdyby nie fakt, że kraj nie należy do wschodnio-afrykańskiego paktu wizowego pewnie byśmy tam wylądowali. To może zrobimy następnym razem, jak będziemy objeżdżać zachodnie wybrzeże.

Rwanda – PN. Wulkanów (160 km2)
5400zł (30% w dół w pakiecie 3 dniowym, w okresie od Listopada do Maja)

Ten Park, to miejsce które trzeba zobaczyć, jeśli nie dla goryli to dla samych wulkanów. Horrendalnie droga wycieczka, ale (podobno) warto. Oprócz 10 zsocjalizowanych gorylich rodzin jest tam 5 wulkanów, jedynych w swoim rodzaju, co czyni miejsce jednym z najpiękniejszych na Ziemi. Nie mieliśmy okazji tego sprawdzić, bo żadne z nas nie jest (jeszcze) multimilionerem. Zostawiamy go dla tłustych portfeli, w szufladce z Ngorongoro i Serengeti.

Uganda – PN. Mgahinga (33,7 km2), PN. Bwindi (321 km2)
2160 zł (poza sezonem – Listopad, Kwiecień i Maj-1620 zł)

Mimo, że kwota 1620 zł za kilkugodzinny „spacer” z gorylami po dżungli to wciąż mrożąca krew w żyłach informacja, w obliczu pozostałych opcji było to dla nas -dumnych posiadaczy wizy wschodnio-afrykańskiej- możliwie najbardziej budżetowe.
Mgahinga będąca częścią Wirungi i PN. Wulkanów po stronie Ugandy była miejscem, które wybraliśmy, ale tutaj jest tylko jedna zsocjalizowana goryla rodzina i jak na prawdziwych nielegalnych imigrantów przystało, nie pytając nikogo o zdanie uciekła akurat do Rwandy, nasz plan (tak to się przeważnie kończy jak już jakiś mamy) legł w gruzach. Bwindi ze swoim 15 zsocjalizowanymi grupami goryli było dla nas wyjściem z twarzą. Koniec końców niczego nie żałujemy!

Jak dostać pozwolenia na goryle?

Te wszystkie niebotyczne kwoty wypunktowane powyżej są właśnie ceną za pozwolenia. I niezależnie od tego, gdzie, takie pozwolenie mieć trzeba. Ten niezwykle kosztowny kawałek papieru pokrywa wstęp do NP. i pensję dla przewodników, ochroniarzy z kałachami na plecach i całej armii ludzi, którzy maczetami torują szlak przez gęste habazie a jak trzeba to wpychają tłuste tyłki turystów pod kolejną górkę,

Nie mam zielonego pojęcia jak proces ubiegania się o pozwolenia wygląda w Rwandzie czy Kongu, ale w Ugandzie idzie to jak krew z nosa a w kiepskiej dostępności informacji, węszę spisek między parkami narodowymi i agencjami turystycznymi.
Bwindi kieruje turystów prosto w objęcia agencji turystycznej, która załatwia za Ciebie wszystko, jeśli nie masz nic przeciwko 400zł prowizji. My mieliśmy. Na szczęście, w czeluściach Internetu znalazłam w końcu informację o UWA – Uganda Wildlife Authority, organ odpowiedzialny za wydawanie przepustek. Na próżno jednak kontaktować się z nimi telefonicznie czy mailowo (zapominiałam, że jesteśmy w Afryce), pozwolenia należy (w teorii) wykupić 2 tygodnie przed wybranym terminem a zrobić należy to osobiście – w biurze UWA w Kampali lub Kisoro. Na szczęście to tylko teoria, więc jak dotarliśmy do UWA, Kampala 28-11 i oznajmiliśmy, że musimy goryle zobaczyć do końca listopada, pracownicy zrobili wszystko, żeby nam pomóc. Nie potraktowali nas przy tym jak wariatów, którzy jeżdżą po Afryce transportem publicznym, tylko pomogli wybrać miejsce, w które takowy transport w ogóle jeździ – Ruhija. Udało się, goryle zobaczyliśmy ostatniego dnia listopada, zaoszczędziliśmy dzięki temu ponad 1000 zł!

A co jeśli Ty nie masz takiego szczęścia?

Dostaliśmy propozycję nielegalnego oglądania goryli, ale szczerze mówiąc nie uważam, żeby to był dobry pomysł (a skoro my tak myślimy to znaczy, że pomysł naprawdę jest zły). Po pierwsze przewodnicy chodzą za zsocjalizowanymi grupami goryli od 7:00 do 17:00, co zostawia tych nielegalnych przewodników z tymi naprawdę dzikimi gorylami i wcale nie jestem pewna czy śledzenie ich to taki znowu dobry pomysł (przypominam, ten zsocjalizowany na mnie natarł, nie wiem jak by to było z dzikim). Po drugie, mówi się nie bierz cukierków od obcych a tutaj trzeba by z obcym iść do dżungli na 5 godzin. Nie wspominam już nawet o bojówkach, które ukrywają się w tamtejszych lasach (głównie w Kongu) i nikomu nie życzę się na takowe natknąć. Zostawiam to do indywidualnych przemyśleń. My zrobiliśmy to legalnie, mimo że do powrotu będziemy na głodowej diecie. Jednak te pieniądze idą na ochronę Goryli Górskich i wspieranie przesiedlonych z dżungli społeczności, coś co zawsze fajnie wspomóc. Czy pieniądze idą tam, gdzie powinny? Chyba tak, w ciągu 11 lat plan pozwolił na powiększenie populacji z 700 do 880 osobników, moim zdaniem to kawał naprawdę dobrej roboty!

Szlak Dian Fossey i Szlak Jeziorem Kraterowym w Rwandzie to kolejne wyjście awaryjne a przy okazji bezpieczniejsze i tańsze niż te powyżej. Cena to 270 zł za szlak w PN Wulkanów, na którym jest spora szansa zobaczyć goryle. Jasne, że to nie będzie to samo co łażenie za nimi przez godzinę, ale cena też jest zgoła inna. Gdyby nie udało nam się dostać pozwoleń na listopad (niższa cena) to pewnie spróbowalibyśmy tego. Nawet jeśli nie zobaczysz goryli to zwiedzasz jeden z pierwszych, chronionych przez UNESCO parków i możesz natknąć się na Słonie Górskie, Pawiany czy Gerezanki, nie jest źle jak za niecałe 3 stówy.

Czego się spodziewać?

Niezależnie od tego jak sprawny jesteś, goryle są prawdopodobnie lepsze, jeśli chodzi o chodzenie po górskich lasach deszczowych– będziesz zlany potem i z tętnem szczura, ale warto! Po 1-2 godzinach (w zależności od tego jak daleko od ostatniego legowiska są goryle) intensywnego marszu będziesz miał godzinę z krewnymi, przedstawicielami „wyginającego” gatunku. Godzinę na porównywanie zachowań goryli i Twojego chłopaka, godzinę na przemyślenia, czy gdyby kobiety zapuszczały włosy na nogach to wyglądałybyśmy podobnie? Godzinę na wpatrywanie się w te wielkie brązowe ślepia, zgadywanie jaka myśl plącze się po drugiej stronie. A później kolejna godzina albo i dwie, żeby się z lasu wydostać, wysiłek absolutnie niezbędny, żeby nie skakać ze szczęścia przez kolejne 2 dni.

Czy zrobilibyśmy to ponownie?

To było coś niesamowitego! Wędrówka naprawdę dzikim i wymagającym terenem, „przyjemność” obcowania z kimś kto puszcza bąki głośniej niż Radosław (samce goryli, oczywiście!) i satysfakcja połączona z niedowierzaniem już po. Dla nas to bezcenny skarb, wart każdej poświęconej mu złotówki.

A co do tych złotówek to trzeba wspomnieć, że bez ogromnego wsparcia naszych rodzin nie mogli byśmy pozwolić sobie na goryle. Najlepsza przedwczesna Gwiazdka, Chanuka, Rosz Haszana, Nowy Rok, Eid al Fitr, Sanghi, Urodziny, Imieniny i wszystkie inne powody do celebracji, które wykorzystaliśmy tego jednego dnia. Chciałabym żebyście mogli to przeżyć razem z nami, dziękuję.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s